Khám phá thực đơn mâm cơm cúng tất niên 3 miền Bắc – Trung – Nam

Dịp gần Tết Việt Nam, cúng Tất niên là một trong những phong tục truyền thống không thể thiếu. Bên cạnh việc chuẩn bị lễ vật, mâm cơm tất niên ngày Tết cũng được chú trọng chuẩn bị rất cẩn thận. Vậy, trong thực đơn mâm cơm cúng tất tiên ba miền Bắc – Trung Nam có những gì? Và có sự khác nhau giữa ba miền không? Bài viết dưới đây của Mangtayxanh.net sẽ giải đáp thắc mắc của bạn.

thực đơn mâm cơm cúng tất niềm 3 miền

Tìm hiểu về tất niên – phong tục ngày Tết Việt

Ngày Tết Nguyên Đán được coi là dịp lễ quan trọng nhất của dân Việt Nam ta. Đây không chỉ thời khắc chuyển giao từ năm cũ qua năm mới. Mà Tết còn hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc. Đó là thứ tình cảm thiêng liêng, đó là tình cảm gia đình.

Sẽ không khó để bắt gặp hình ảnh các thành viên trong gia đình cùng quây quần bên nhau dịp cuối năm. Cùng nhau trang trí nhà cửa, cùng nhau gói từng chiếc bánh chưng, bánh Tét. Tất cả để chuẩn bị cho cái Tết thật chu đáo, mâm cỗ cúng gia tiên thật tinh tươm.

Những ngày trước Tết thực sự háo hức và vui nhất. Nhiều phong tục chuẩn bị đón năm mới của người Việt Nam được thực hiện. Nào là tiễn ông Công-ông Táo về trời, nào là tảo mộ. Đặc biệt hơn cả là lúc bày biện lễ vật, đồ ăn truyền thống để chuẩn bị cho mâm cơm cúng Tất Niên

Vậy, Tất Niên mang ý nghĩa như thế nào trong quan niệm của người Việt Nam?

1. Tất niên là gì?

Tất niên là một trong nhiều nghi thức được tổ chức vào dịp cuối năm. Gia chủ sẽ lên thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên. Để các thành viên trong gia đình cùng người thân, bạn bè chia tay năm cũ, chuẩn bị đón chào một năm mới đầy khởi sắc. 

tiệc tất niên nghĩa là gì

Theo phiên âm Hán Việt, “Tất” có nghĩa là kết thúc, hoàn thành. “Niên” có nghĩa là năm. Vậy nên, người ta thường kết thúc năm bằng việc tổ chức tiệc Tất Niên hay còn gọi là lễ Tất Niên.

Thông thường, tiệc Tất Niên sẽ được tổ chức vào ngày 29-30 tháng Chạp. Tức 29-30 âm lịch, 2 ngày cuối cùng của năm. Những ngày này, gia chủ sẽ chuẩn bị một thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên đầy đủ. Bao gồm những món ăn đặc trưng của mỗi miền trong ngày Tết truyền thống Việt.

Sau đó, họ sẽ cùng gia đình và bạn bè quây quần, sum họp và thưởng thức bữa cơm Tất Niên

Trong buổi tiệc, mọi người sẽ cùng ngồi lại kể nói cho nhau nghe những niềm vui, nỗi buồn trong năm cũ. Cùng cho nhau những lời khuyên, lời sẻ chia chân thành để cùng phát triển trong năm mới. 

Bài viết liên quan: “Mách nhỏ cách chọn phật thủ đẹp ngày tết, phát tài phát lộc cả năm

2. Ý nghĩa của Tất niên

Tết là sum vầy, là dịp để mọi thành viên trong gia đình dù có đi xa cách mấy cũng sẽ trở về nhà.

Sau những giây phút tổng vệ sinh và trang trí nhà sạch. Mọi thứ đã được chuẩn bị sẵn sàng để chào đón năm mới. Tiệc Tất Niên cũng chính là lúc mà mọi người sẽ ngồi lại bên nhau nhìn lại một năm đã qua, rũ bỏ đi hết những âu lo, muộn phiền và xui xẻo đã xảy đến trong năm cũ.

Những trách móc, giận hờn hay hiểu lầm đều sẽ được hóa giải. Để mọi thành viên trong gia đình cùng nhau gắn kết và hòa thuận hơn. Đây cũng là động lực để chuẩn bị cho một năm mới với nhiều dự định và thách thức mới hơn. 

Không chỉ vậy, mỗi phong tục truyền thống của người dân Việt Nam đều mang một ý nghĩa đặc biệt và sâu sắc riêng. Tiệc tất niên (lễ tất niên) cũng không ngoại lệ trong số đó. 

Thực đơn mâm cơm cúng Tất niên không đơn giản chỉ là nghi thức ngày Tết. Đây còn là lúc để con cháu trong gia đình bày tỏ lòng hiếu thảo, thành kính và tưởng nhớ đến gia tiên.

Vào những ngày này, không chỉ cúng tất niên tại nhà. Một số gia đình còn chuẩn bị thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên với mâm ngũ quả, nhang đèn để cúng tại phần mộ của những người đã khuất.

Đọc thêm: Vu Lan là gì? Cách làm mâm cỗ chay ngày báo hiếu

Thực đơn mâm cơm cúng Tất niên có những món nào?

Thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên rất phong phú và hấp dẫn. Tùy theo truyền thống của từng gia đình, từng vùng miền mà có những nét đặc trưng riêng về ẩm thực ngày Tết.

Dù có sự khác biệt về hình thức hay món ăn thì bữa cơm Tất Niên này cũng mang một ý nghĩa chung. Đó là ẩn chứa nét đẹp truyền thống đáng để tự hào. Nét đẹp văn hóa lâu đời đó của dân tộc Việt Nam cần được duy trì và phát huy.

Vậy, mỗi vùng miền có thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên khác nhau như thế nào?

Thực đơn mâm cơm cúng Tất niên ở miền Bắc

1. Bánh chưng – món ăn không thể thiếu trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên miền Bắc 

thực đơn mâm cơm cúng tất niên miền bắc

Bánh chưng là một món ăn truyền thống được kết hợp từ những tinh túy mà đất trời ban tặng. Món bánh này không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết truyền thống Việt Nam. Đặc biệt là trong mâm cơm Tất niên của người miền Bắc.

Bánh chưng mang ý nghĩa cầu ước cho một năm mới làm ăn phát tài, phát lộc, mùa màng bội thu và tràn đầy may mắn.

2. Dưa hành

mâm cỗ tết miền bắc

Một trong những món ăn đặc trưng trong thực đơn mâm cơm tất niên miền Bắc. Đó chính là dưa hành – loại dưa muối với nguyên liệu chính là củ hành. Sau quá trình chế biến sẽ cho ra được món dưa hành giòn ngon. Không quá đắng mà cũng không quá cay, làm món ăn kèm cực hấp dẫn.

Kết hợp những món ăn ngày Tết với dưa hành sẽ cảm nhận được một hương vị thơm ngon, khác lạ mà hấp dẫn không thể nào tả được. 

=> Top 5 món dưa muối ngày Tết – món ăn kèm chống ngán xuất sắc nhất

3. Thịt kho đông

các món phổ biến trong mâm cơm tất niên

Những ngày Tết ở miền Bắc có thời tiết se lạnh. Thưởng thức món thịt kho đông thật tuyệt vời. Thịt kho sau khi đông lại sẽ cho ra được một hương vị hấp dẫn, thơm ngon. Món ăn này còn mang ý nghĩa sum vầy, gắn kết. Do đó thịt đông là một phần không thể thiếu trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên.  

4. Canh bóng thả

canh bóng thả

Canh bóng thả không những thơm ngon mà còn bổ dưỡng. Đây là món canh phổ biến trong thực đơn mâm cúng ngày Tết của người miền Bắc. Canh bóng thả mang hương vị khác lạ, cực kỳ tốn cơm. Nhất là vào những ngày cận Tết ngoài Bắc thời tiết se lạnh.

Bởi bóng bì có tác dụng sản sinh collagen cho cơ thể, từ đó giúp mịn da và bổ huyết. Bóng bì kết hợp với các loại rau củ quả khác như cà rốt, súp lơ, khoai tây… Đem lại cảm giác thân thuộc của những món ăn mẹ làm

Bài viết bạn có thể quan tâm: Gợi ý quà ra mắt bố mẹ chồng trong ngày tết giúp bạn ghi điểm tuyệt đối

Thực đơn mâm cơm cúng Tất niên ở miền Nam

1. Thịt kho tàu

thực đơn mâm cơm cúng tất niên miền nam

Nếu như ở miền Bắc đặc trưng với món thịt kho đông. Thì trong thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên miền Nam sẽ thật thiếu sót nếu không có món thịt kho Tàu. 

Thịt heo sau khi rửa sạch và cắt thành từng khúc lớn. Đem kho rồi nêm nếm gia vị, thêm chút nước dừa thơm ngon. Cho ra được món ăn hương thơm nức mũi, béo ngậy mà không ngán. 

2. Bánh Tét

bánh tét của người miền nam

Nếu như miền Bắc có bánh chưng thì miền Nam có bánh tét. Thực đơn mâm cơm cúng Tất niên miền Nam sẽ thiếu đi phần hấp dẫn nếu không có bánh Tét. Tương tự như bánh chưng, bánh tét cũng được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt mỡ. Nhưng được gói tròn dài, thay vì hình vuông như bánh chưng.

Người dân nơi đây quan niệm rằng, bánh tét cũng là biểu tượng của sự sum vầy, gắn kết và hạnh phúc. Do đó, bánh Tét là món ăn nhất định phải có trong lễ Tất niên của người miền Nam.

3. Củ kiệu ngâm

củ kiệu ngâm muối ăn tết

Thực đơn mâm cơm cúng Tất niên nếu có đủ bánh tét và củ kiệu là một sự tuyệt vời. Bánh tét dẻo thơm kết hợp với sự cay nồng chua ngọt của củ kiệu sẽ tạo ra hương vị thơm ngon không lẫn vào đâu được. 

Không chỉ vậy, củ kiệu còn tượng trưng cho thành công viên mãn, sự vinh hoa, phú quý và tài lộc luôn sung túc đầy nhà. Bởi vậy mà không thể thiếu đi món ăn độc đáo này trong mâm cỗ Tết của người miền Nam.

4. Canh khổ qua nhồi thịt

ý nghĩa canh khổ qua nhồi thịt

Cũng giống như tên gọi của nó, canh khổ qua nhồi thịt trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên có ý nghĩa xua tan mọi khổ cực, buồn phiền hay đau đớn phải trải qua. Để chuẩn bị cho một năm mới bình an, yên vui và gặp nhiều may mắn. 

5. Giò chả

giò chả trong thực đơn mâm cơm cúng tất niên

Giò chả được coi là món ăn không thể thiếu trong bữa cơm Tất niên của người dân miền Nam. Món ăn này được làm từ thịt heo xay nhuyễn, nêm thêm gia vị sao cho vừa ăn rồi được gói trong lá chuối. Đem hấp lên là có thể thưởng thức được. 

Không chỉ thu hút bởi hình thức hấp dẫn, hương vị thơm ngon. Trong quan niệm của người miền Nam, giò chả còn mang một ý nghĩa đặc biệt. Miếng giò thơm ngon tượng trưng cho sự thanh lịch, trong trắng. Mà hơn nữa, nó còn mang lại giàu sang, phú quý và ấm no hạnh phúc trong gia đình.

Không lo tăng cân vào dịp Tết với những món ăn chế biến từ măng tây

Thực đơn mâm cơm cúng miền Trung

1. Xôi gấc

thực đơn mâm cơm cúng tất niên miền trung

Từ xa xưa, xôi gấc là món ăn phổ biến trong những dịp lễ trọng đại. Bởi người ta quan niệm rằng, màu đỏ gấc là màu mà đất trời thiên nhiên ban tặng cho con người. Tạo nên sự dung hòa, ấm no, hạnh phúc và may mắn trong cuộc sống. 

Chính vì lý do đó mà người ta thường chọn xôi gấc là món ăn không thể thiếu trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên ngày Tết. Để thực hiện mong ước cầu mong cho một năm mới bình an, thuận lợi, vạn sự như ý.

2. Dưa món

cách làm dưa món ăn kèm ngày tết

Nếu miền Nam có củ kiệu, miền Bắc nổi tiếng với dưa hành thì dưa món là thực phẩm không thể thiếu trong bữa cơm Tất niên miền Trung.

Được làm từ nhiều loại củ khác nhau như su hào, đu đủ, củ kiệu, cà rốt,.. Tất cả đem phơi héo và ngâm với nước mắm đường. Cuối cùng thành phẩm là một món ăn kèm chua ngọt, giòn giòn mà thơm ngon khó cưỡng.

3. Gà luộc

tại sao phải có gà luộc cúng tất niên

Từ xưa đến nay, gà luộc là món ăn không thể thiếu trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên của cả 3 miền. Bởi vì trong quan niệm của người dân Việt Nam, gà tượng trưng cho sự khởi đầu cho một năm mới. Bởi gà là một trong những loài vật thức dậy sớm.

Cúng gà ngày Tất niên với mong muốn năm mới có khởi đầu thuận lợi và may mắn. Cùng với sức khỏe dồi dào và một năm làm ăn phát đạt.

4. Thịt ngâm mắm

đặc trưng thịt ngâm mắm của người miền trung

Thịt ngâm mắm mang hương vị thơm ngon, đậm đà của ẩm thực miền Trung 

Người miền Trung luôn yêu thích những món ăn có hương vị mằn mặn của nước mắm. Do đó, trong những ngày Tết họ thường ngâm thịt heo với mắm. Sẽ là một thiếu sót nếu trong bữa cơm cúng Tất niên ở miền Trung không có món ăn này.

Thịt sau khi rửa sạch và luộc chín sẽ được ngâm với nước mắm đường. Thêm chút tỏi, chút ớt và chút tiêu để hương vị thêm phần hấp dẫn. Không có gì sánh được khi ăn món này cùng bát cơm trắng nghi ngút khói. Đây cũng là món nhậu thích hợp để ngồi hàn huyên nhâm nhi cùng vài ly rượu.

Trên đây là những món ăn truyền thống phổ biến trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên ngày Tết của 3 miền Bắc – Trung – Nam. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn có những bước chuẩn bị tốt nhất. Chuẩn bị cho Tết này thêm đầy đủ và ấm no. Thường xuyên truy cập chuyên mục Tin Tức của chúng tôi để có thêm nhiều kinh nghiệm hay bạn nhé.

Các bài viết liên quan:

Thực đơn tăng cơ giảm mỡ cho nữ hiệu quả chỉ trong 7 ngày – thân hình thon gọn tự tin đón tết

Bí mật cách chế biến miến dong đơn giản lạ miệng cho ngày tết

Cách làm lạp xưởng gác bếp thơm ngon chuẩn đặc sản Tây Bắc